
Pytania
Ile kosztuje sprawa o słup na działce
Kwoty stoją w ustawach. Zebraliśmy je w jednym miejscu — łącznie z tą jedną, której nikt nie zna z góry.
Wniosek o ustanowienie służebności — 100 zł
Jeżeli chcesz, żeby sąd ustanowił służebność przesyłu i zasądził za nią zapłatę, składasz wniosek — sprawa idzie w postępowaniu nieprocesowym. Opłata jest stała: 100 zł. Nie zależy od tego, ile żądasz ani ile warta jest działka. Podstawa: art. 23 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
To nie jest 200 zł. W sieci trafisz na tę kwotę, braną z art. 39 ust. 1 pkt 1 tej samej ustawy — przepisu o służebności drogi koniecznej. Ustawa o kosztach sądowych nie ma osobnego przepisu o służebności przesyłu, a przepisu o drodze koniecznej nie stosuje się tutaj nawet przez analogię. Przesądził to Sąd Najwyższy w postanowieniu z 18 czerwca 2010 r., sygn. V CZ 38/10.
Sąd Najwyższy rozstrzygnął w tym postanowieniu, który przepis ma zastosowanie — nie jaka jest kwota. W uzasadnieniu z 2010 r. mowa o 40 zł, bo tyle wynosiła wtedy opłata stała z art. 23 pkt 1. Sam przepis pozostał właściwy, a kwota w nim zapisana wzrosła później do dzisiejszych 100 zł.
Pozew o zapłatę za lata wstecz — zależy od kwoty
Zapłaty za lata, w których przedsiębiorca korzystał z gruntu bez tytułu prawnego, dochodzi się pozwem, w zwykłym procesie. Tu opłata nie jest jedna: zależy od wartości przedmiotu sporu, czyli od kwoty, której żądasz. Do 20 000 zł obowiązują opłaty stałe (art. 13 ust. 1 tej ustawy):
- do 500 zł
- 30 zł
- ponad 500 do 1500 zł
- 100 zł
- ponad 1500 do 4000 zł
- 200 zł
- ponad 4000 do 7500 zł
- 400 zł
- ponad 7500 do 10 000 zł
- 500 zł
- ponad 10 000 do 15 000 zł
- 750 zł
- ponad 15 000 do 20 000 zł
- 1000 zł
Powyżej 20 000 zł opłata jest stosunkowa: 5 procent wartości przedmiotu sporu (art. 13 ust. 2). Przy żądaniu 30 000 zł to 1500 zł.
Górna granica tej opłaty to 100 000 zł — nie 200 000 zł, choć taka liczba też po sieci krąży.
Wynagrodzenie pełnomocnika — dwie różne stawki
Stawki minimalne adwokata i radcy prawnego określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. Nie ma tu jednej reguły, bo to dwie różne sprawy.
Przy wniosku o służebność stawka jest ryczałtem i nie zależy od tego, ile żądasz: 480 zł (§ 5 pkt 3). Razem z opłatą sądową 100 zł daje to 580 zł kosztu wejścia do sądu.
Przy pozwie o zapłatę stawka idzie według wartości sprawy — § 2 rozporządzenia ma dziewięć progów. Przy tym samym żądaniu 30 000 zł stawka minimalna wynosi 3600 zł, czyli siedem i pół raza więcej niż ryczałt przy wniosku. Pozostałych progów tu nie przepisujemy — stoją w rozporządzeniu, odnośnik jest na dole strony.
Zwrot kosztów wygląda inaczej w każdej z nich. Przy wniosku każdy uczestnik co do zasady ponosi koszty swojego udziału — nie wracają nawet przy korzystnym rozstrzygnięciu (art. 520 § 1 k.p.c.). Przy pozwie koszty zwraca przegrywający (art. 98 k.p.c.), ale gdy sąd uwzględni żądanie tylko w części, rozdziela je stosunkowo (art. 100 k.p.c.).
To są stawki minimalne. Sąd może zasądzić do sześciokrotności stawki minimalnej (§ 15 ust. 3), a o wynagrodzeniu swojego pełnomocnika umawiasz się w umowie z nim.
Zaliczka na biegłego — tej kwoty nie zna nikt z góry
Bez opinii biegłego takiej sprawy praktycznie nie da się udowodnić — to biegły wylicza wysokość wynagrodzenia. Sąd żąda na tę opinię zaliczki. Ile wynosi? Nie wiadomo z góry. Art. 130⁴ Kodeksu postępowania cywilnego nie podaje ani kwoty, ani widełek — wysokość oznacza sąd. Dlatego w naszym zestawie parametrów ta jedna pozycja jest oznaczona jako zablokowana: kalkulator jej nie zgaduje.
Skutek nieuiszczenia zaliczki jest twardy. Art. 130⁴ § 5 k.p.c.: sąd pominie czynność połączoną z wydatkami. W praktyce oznacza to sprawę bez opinii biegłego, czyli bez dowodu na wysokość roszczenia.
Przy niższych kwotach koszty potrafią przewyższyć samo roszczenie, więc przed decyzją warto policzyć to na konkretnej sprawie. Nasz kalkulator pokazuje te koszty przy wyniku.
Skąd to wiemy
Źródła sprawdzone: 23 września 2026.
- Ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychOpłata stała 100 zł od wniosku (art. 23 pkt 1), tabela opłat od pozwu (art. 13 ust. 1) oraz opłata stosunkowa 5 procent z górną granicą 100 000 zł (art. 13 ust. 2).
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnychStawki minimalne pełnomocnika: ryczałt 480 zł w sprawach o służebność (§ 5 pkt 3), skala według wartości sprawy przy pozwie (§ 2) i granica sześciokrotności (§ 15 ust. 3).
- Kodeks cywilnyPodstawa obu roszczeń, których dotyczą te opłaty: służebności przesyłu i zapłaty za korzystanie z gruntu bez tytułu prawnego.
- Postanowienie Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2010 r., sygn. V CZ 38/10Przesądza, KTÓRY przepis stosuje się do wniosku o ustanowienie służebności przesyłu: art. 23 pkt 1, a nie art. 39 ust. 1 pkt 1. Kwota pochodzi z art. 23 pkt 1 w dzisiejszym brzmieniu.
- Kodeks postępowania cywilnegoZaliczka na biegłego (art. 130⁴) i skutek jej nieuiszczenia (art. 130⁴ § 5) oraz zasady zwrotu kosztów: art. 520 § 1 w postępowaniu nieprocesowym, art. 98 i art. 100 w procesie.
Kwoty podane wyżej są stanem na dzień sprawdzenia źródeł i mogą się zmienić razem z przepisami. Ta strona nie jest poradą prawną dla konkretnej sprawy.