Przejdź do treści
Sprawdzam Słupy

Pytania

Za jaki okres wstecz można żądać pieniędzy

Sześć lat, czasem trzy. Wyjaśniamy też, skąd bierze się liczba dziesięć, którą można spotkać w internecie, i dlaczego nie ma jej w naszym wyliczeniu.

Zasada: sześć lat

Zapłaty za lata wstecz — za to, że urządzenie stało na Twojej działce, jeśli przedsiębiorca nie miał do tego tytułu prawnego — można żądać za sześć lat. Tyle wynosi termin przedawnienia z art. 118 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego, w brzmieniu obowiązującym od 9 lipca 2018 r.

Sześć lat to zasada. Niżej opisujemy sytuację, w której termin jest krótszy, powód, dla którego w rozliczeniu widać siedem pozycji rocznych, oraz pytania, na które nie ma jeszcze odpowiedzi.

Kiedy trzy lata

Termin skraca się do trzech lat, gdy roszczenie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez uprawnionego — czyli przez Ciebie, właściciela działki. Podstawa: art. 118 zd. 1 k.c.

To rozróżnienie decyduje o połowie okna rozliczenia i bywa mylone. Przepis mówi o działalności osoby, która dochodzi zapłaty, a nie o działalności przedsiębiorcy przesyłowego. Gdyby liczył się status tego drugiego, trzy lata obowiązywałyby wszystkich, bo operator sieci prowadzi działalność gospodarczą zawsze.

Kiedy taki związek zachodzi, rozstrzyga się na tle konkretnej sprawy. Przepis wiąże krótszy termin z roszczeniem związanym z działalnością, a nie z samym tym, że ktoś jakąkolwiek działalność prowadzi. Dlatego kalkulator pyta o to wprost, zamiast zgadywać odpowiedź za Ciebie.

Dlaczego widać siedem lat, a nie sześć

Art. 118 zdanie drugie k.c. dokłada do terminu regułę, o której łatwo zapomnieć: koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Termin nie kończy się w rocznicę, tylko 31 grudnia.

Skutek widać w rozliczeniu. Przyjmujemy przy tym założenie, które przyjmuje się w praktyce: dla każdego roku przedawnienie biegnie osobno. Roszczenie za rok 2020 przy oknie sześcioletnim żyje więc do 31 grudnia 2026 r. Dlatego w rozbiciu rok po roku stoi siedem pozycji rocznych, a nie sześć. To nie jest zaokrąglenie na naszą korzyść.

Nasz kalkulator liczy ten termin co do dnia i pokazuje rozbicie rok po roku, zamiast odejmować od bieżącego roku okrągłą liczbę lat. Rok bieżący wchodzi tylko w tej części, która już upłynęła. Dlatego podajemy daty, a nie samą liczbę lat: zapis „sześć lat (2020–2026)" jest wewnętrznie sprzeczny, bo od 2020 do 2026 jest siedem lat kalendarzowych.

Skąd bierze się liczba dziesięć i dlaczego jej nie używamy

W internecie można trafić na zdanie, że wstecz liczy się dziesięć lat. Liczba dziesięć jest prawdziwa, ale pochodzi z przepisu w brzmieniu sprzed 9 lipca 2018 r.

Ustawa z 13 kwietnia 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 1104), która skróciła ten termin do sześciu lat, rozstrzygnęła w art. 5 ust. 2, co zrobić z roszczeniami powstałymi wcześniej: z dwóch możliwych dat przedawnienia obowiązuje ta wcześniejsza. Przepis pozwala więc termin wyłącznie skrócić. Nie pozwala go wydłużyć.

Dlatego z naszego modelu wyceny usunęliśmy parametr, który dokładał „okno przejściowe 10 lat" dla roszczeń sprzed 9 lipca 2018 r. Nie dlatego, że wynik był zbyt korzystny, tylko dlatego, że nie dało się go obronić. Kwota policzona za dziesięć lat wygląda lepiej dokładnie do chwili, w której trzeba ją uzasadnić przepisem.

Czego nie wiemy

Ta sama ustawa ma jeszcze art. 5 ust. 3. Przewiduje on odrębną ścieżkę dla roszczeń przysługujących konsumentowi, powstałych przed 9 lipca 2018 r. i wtedy jeszcze nieprzedawnionych — przy niej termin może być dłuższy. W naszym modelu ta ścieżka jest domyślnie wyłączona i czeka na opinię prawnika.

Nie napiszemy więc, że dziesięć lat nie zdarza się nigdy. Zasadą jest sześć lat, a ścieżka konsumencka to odrębne pytanie, którego nie rozstrzyga się na stronie internetowej.

Drugie pytanie dotyczy samej zasady. Nie jest przesądzone, czy zapłata za bezumowne korzystanie jest świadczeniem okresowym w rozumieniu art. 118 k.c. Gdyby sąd tak uznał, termin wynosiłby trzy lata dla każdego, także dla osoby, która żadnej działalności nie prowadzi. Przeważa stanowisko, że jest to należność jednorazowa, tylko obliczana za kolejne lata — i na nim opieramy wyliczenie. Pytanie czeka na opinię prawnika i piszemy o nim wprost, zamiast podawać sześć lat jako rzecz pewną.

Osobno stoi kolejność działań. Rozliczenia między właścicielem a posiadaczem rzeczy mają własny, krótki termin liczony od zwrotu rzeczy (art. 229 § 1 k.c.). Czy takim zwrotem jest ustanowienie służebności, nie zostało przesądzone — dlatego kolejność kroków warto ustalić przed złożeniem wniosku, a nie po nim.

Skąd to wiemy

Źródła sprawdzone: 23 września 2026.

Ta strona wyjaśnia treść przepisu. Nie jest poradą prawną w konkretnej sprawie — terminy w Twojej sprawie zależą od dat i okoliczności, których ta strona nie zna.